Otkriće naučnika u Juti: Robot protetska ruka vraća čulo dodira

Inženjeri biomedicine na Univerzitetu u Juti, konstruisali su protetsku ruku koju korisnici mogu da kontrolišu svojim mislima i koja im omogućava da osjete teksturu predmeta.

Robotizovanu protetsku ruku naučnici su nazvali “Luka Skajvoker”, po ruci koju koristi lik u filmu “Imperija uzvraća udarac” iz serijala “Ratovi zvijezda”.

Ruka je tako precizna da je Kevin Valgamot, prvi čovjek koji je imao priliku da je koristi, uspio da otkine zrno grožđa sa grozda, a da ga ne zgnječi, uspio da oljušti bananu, čak je mogao i da kuca sms poruke.

Valgamot je uspio da podigne jaje, a da ga ne slomi, da drži svoju suprugu za ruku, ali i da uvuče jastuk u jastučnicu.

Rukovodilac ovog istraživanja, profesor Gregori Klark, inženjer biomedicine na Univerzitetu u Juti je kazao da se protetskom rukom i prstima upravlja pomoću elektroda koje su usađene u mišiće pacijenta. Prenosni prototip koji je razvio tim naučnika Univerziteta u Juti, povezan je sa računarom koji je pričvršćen za pojas korisnika tako da mu omogućava slobodu kretanja.

Poslije prvog korišćenja “ruke”, Valgamont priznaje da je osjećaj bio nevjerovatan i da je gotovo zaplakao kada mu se povratio osjećaj za koji je vjerovao da više nikada neće imati.

Ruka koju kontrolišu misli korisnika funkcioniše po principu zatvorenog kruga i sprečava nastanak osjećaja fantomskog bola, što je uobičajena pojava kod ljudi kojima je amputiran neki ekstremitet.

Naučnici su uspjeli da postave algoritam koji oponaša način na koji ljudska ruka osjeća predmete i šalje odgovarajuće signale u mozak. U eksperimentima, korisnici su uspjevali da prepoznaju veličinu, teksturu i vrstu različitih predmeta, čak i kada su imali zatvorene oči i zapušene uši.

Proteza je korisniku uspjela da povrati skoro 119 osjeta, od osjećaja pritiska do vibracije. Mogao je brže i preciznije da identifikuje objekte i da njima bolje rukuje, nego sa bilo kojim drugim postojećim protezama.

Istraživanje je trajalo 14 mjeseci, a njegovi rezultati koji su objavljeni u časopisu Sajens robotiks nadovezuju se na prethodne radove koji svjedoče o mogućnostima vještačkih bioloških senzora koji mogu da sprovode neuronske informacije i vrate prirodni osjećaj ljudima kojima je amputirana ruka. Dosadašnji protetski uređaji su mogli da nadomjeste samo motorne funkcije.

“Luka Skajvoker ruku” proizvela je kompanija “Deka Research and Development” iz Nju Hempšira, a sačinjena je od metalnih djelova koji su prekriveni čistom silikonskom “kožom”. Ruka se napaja uz pomoć spoljne baterije i prčvršćena je žicama za računar.

Doprinos profesora Klarka i njegovih saradnika je u tome što su pronašli sistem koji omogućava da se signal prenese do nervnih ćelija korisnika. Snop od 100 sićušnih elektroda i žica se usađuje u sačuvani dio ruke. Ove “biološke žice”, pronalazak profesora Ričarda Normana, sprovode signal do računara koji ih prevodi u digitalne signale koji ruci daju komandu da se pomjera. Pored toga, ova ruka umije i da osjeti predmet i prenese informaciju koliki pritisak je potrebno izvršiti na njega.

– Stvaranje osećaja je velika stvar, ali način na koji tu informaciju šaljete je takođe od ključne važnosti i ako je učinite biološki realnijom, mozak će je bolje razumjeti i performanse će biti mnogo bolje – ističe profesor Klark.

Trenutno, istraživački tim Univerziteta u Juti nastoji da razvije potpuno prenosivu verziju koja neće biti žicama vezana za kompjuter što će korisnicima omogućiti potpunu slobodu kretanja i korišćenja.

Ovu vrstu proteze za sada mogu da koriste samo oni kojima je ruka amputirana ispod lakta i gdje su još sačuvani mišići za pomjeranje ruke, ali se profesor Klark nada da će uspjeti da je prilagode i onima kojma je izvršena drastičnija amputacija.

Redakcija
Redakcija
Redakcija <a href="http://ekonomist.me">Ekonomista</a> donosi ekonomske i poslovne vijesti iz Crne Gore i svijeta, doprinosi promovisanju dobrih poslovnih praksi i razvijanju preduzetničke svijesti.

Komentariši

Top