{"id":3256,"date":"2025-06-23T07:34:11","date_gmt":"2025-06-23T07:34:11","guid":{"rendered":"https:\/\/ekonomist.me\/?p=3256"},"modified":"2025-06-23T07:38:00","modified_gmt":"2025-06-23T07:38:00","slug":"iran-na-korak-da-zatvori-ormuski-moreuz-kakav-je-to-prolaz-i-kako-ce-to-uticati-na-cijene-nafte","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ekonomist.me\/index.php\/2025\/06\/23\/iran-na-korak-da-zatvori-ormuski-moreuz-kakav-je-to-prolaz-i-kako-ce-to-uticati-na-cijene-nafte\/","title":{"rendered":"Iran na korak da zatvori Ormuski moreuz – kakav je to prolaz i kako \u0107e to uticati na cijene nafte?"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t
\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Iran na korak da zatvori Ormuski moreuz – kakav je to prolaz i kako \u0107e to uticati na cijene nafte?<\/h1>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
Home<\/a> \/<\/span> <\/div>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
Iranski parlament izglasao je preporuku da se zatvori Ormuski moreuz, ali kona\u010dnu odluku o tom pitanju treba da donese iranski Savjet za nacionalnu bezbjednost.<\/div>
\u00a0<\/div>
Ormuski moreuz je jedini morski ulaz u Persijski zaliv. Na jednoj strani je Iran, a na drugoj Oman i Ujedinjeni Arapski Emirati. On povezuje Persijski zaliv sa Omanskim zalivom i Arapskim morem u okviru Indijskog okeana, ukazuje Al D\u017eazira.<\/div>
Prema podacima Ameri\u010dke administracije za energetsku informaciju, kroz ovaj moreuz prolazi oko 20 odsto svjetske potro\u0161nje nafte, \u0161to ga \u010dini “najva\u017enijom ta\u010dkom za tranzit nafte na svijetu”. Na naju\u017eem mjestu \u0161irok je 33 kilometra, ali su plovni putevi jo\u0161 u\u017ei, \u0161to ih \u010dini ranjivim na napade i prijetnje zatvaranjem.<\/div>
\u00a0<\/div>
Istorijski kontekst i raniji incidenti<\/strong><\/div>
\u00a0<\/div>
Tokom iransko-ira\u010dkog rata (1980\u20131988), koji je odnio stotine hiljada \u017eivota, obje strane su ciljale komercijalne brodove u Zalivu, \u0161to je postalo poznato kao “rat tankera”, ali moreuz nikada nije u potpunosti zatvoren.<\/div>
U skorije vreme, 2019. godine, \u010detiri broda su napadnuta blizu moreuza kod obale Fud\u017eaire (UAE) usljed pove\u0107anih tenzija izme\u0111u Irana i SAD tokom prve administracije Donalda Trampa. Va\u0161ington je za napade okrivio Teheran, ali je Iran negirao optu\u017ebe.<\/div>
\u00a0<\/div>
Napadi na brodske rute su dugo kori\u0161\u0107eni kao sredstvo pritiska tokom konflikata. Od izbijanja rata u Gazi, Huti iz Jemena su napadali brodove u blizini moreuza Bab el-Mandeb, ulaza u Crveno more s druge strane Arapskog poluostrva.<\/div>
\u00a0<\/div>
Dok se brodovi mogu kretati oko Afrike da bi izbjegli Crveno more (iako to produ\u017eava put), nema na\u010dina da se iz Persijskog zaliva morem izvozi bilo \u0161ta bez prolaska kroz Ormus.<\/div>
\u00a0<\/div>
\u010cak i zemlje koje ne uvoze naftu iz zemalja Zaliva bile bi pogo\u0111ene zatvaranjem moreuza, jer bi nagli pad ponude izazvao veliki porast cijena barela na svjetskom tr\u017ei\u0161tu.<\/div>
\u00a0<\/div>
U aprilu 2024. godine, iranske oru\u017eane snage zaplijenile su teretni brod u blizini Ormuskog moreuza usljed rastu\u0107ih tenzija \u0161irom regiona nakon smrtonosnog izraelskog napada na iranski konzulat u Damasku, Sirija.<\/div>
\u00a0<\/div>
Ograni\u010deni iranski udar na Izrael kao odgovor, bio je pra\u0107en izraelskim napadom na Iran. U tom trenutku, to su bile najozbiljnije direktne vojne razmjene izme\u0111u dvije neprijateljske strane.<\/div>
\u00a0<\/div>
Zatvaranje Ormuskog moreuza udarilo bi po d\u017eepu ameri\u010dkih gra\u0111ana i moglo bi da izazove vojni odgovor Donalda Trampa.<\/div><\/div><\/div>
\u00a0<\/div>
Izvor: Radio 021<\/div>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Iran na korak da zatvori Ormuski moreuz – kakav je to prolaz i kako \u0107e to uticati na cijene nafte? Home \/ Iranski parlament izglasao je preporuku da se zatvori Ormuski moreuz, ali kona\u010dnu odluku o tom pitanju treba da donese iranski Savjet za nacionalnu bezbjednost.\u00a0Ormuski moreuz je jedini morski ulaz u Persijski zaliv. Na jednoj strani je Iran, a na drugoj Oman i Ujedinjeni Arapski Emirati. On povezuje Persijski zaliv sa Omanskim zalivom i Arapskim morem u okviru Indijskog okeana, ukazuje Al D\u017eazira.Prema podacima Ameri\u010dke administracije za energetsku informaciju, kroz ovaj moreuz prolazi oko 20 odsto svjetske potro\u0161nje nafte, \u0161to ga \u010dini “najva\u017enijom ta\u010dkom za tranzit nafte na svijetu”. Na naju\u017eem mjestu \u0161irok je 33 kilometra, ali su plovni putevi jo\u0161 u\u017ei, \u0161to ih \u010dini ranjivim na napade i prijetnje zatvaranjem.\u00a0Istorijski kontekst i raniji incidenti\u00a0Tokom iransko-ira\u010dkog rata (1980\u20131988), koji je odnio stotine hiljada \u017eivota, obje strane su ciljale komercijalne brodove u Zalivu, \u0161to je postalo poznato kao “rat tankera”, ali moreuz nikada nije u potpunosti zatvoren.U skorije vreme, 2019. godine, \u010detiri broda su napadnuta blizu moreuza kod obale Fud\u017eaire (UAE) usljed pove\u0107anih tenzija izme\u0111u Irana i SAD tokom prve administracije Donalda Trampa. Va\u0161ington je za napade okrivio Teheran, ali je Iran negirao optu\u017ebe.\u00a0Napadi na brodske rute su dugo kori\u0161\u0107eni kao sredstvo pritiska tokom konflikata. Od izbijanja rata u Gazi, Huti iz Jemena su napadali brodove u blizini moreuza Bab el-Mandeb, ulaza u Crveno more s druge strane Arapskog poluostrva.\u00a0Dok se brodovi mogu kretati oko Afrike da bi izbjegli Crveno more (iako to produ\u017eava put), nema na\u010dina da se iz Persijskog zaliva morem izvozi bilo \u0161ta bez prolaska kroz Ormus.\u00a0\u010cak i zemlje koje ne uvoze naftu iz zemalja Zaliva bile bi pogo\u0111ene zatvaranjem moreuza, jer bi nagli pad ponude izazvao veliki porast cijena barela na svjetskom tr\u017ei\u0161tu.\u00a0U aprilu 2024. godine, iranske oru\u017eane snage zaplijenile su teretni brod u blizini Ormuskog moreuza usljed rastu\u0107ih tenzija \u0161irom regiona nakon smrtonosnog izraelskog napada na iranski konzulat u Damasku, Sirija.\u00a0Ograni\u010deni iranski udar na Izrael kao odgovor, bio je pra\u0107en izraelskim napadom na Iran. U tom trenutku, to su bile najozbiljnije direktne vojne razmjene izme\u0111u dvije neprijateljske strane.\u00a0Zatvaranje Ormuskog moreuza udarilo bi po d\u017eepu ameri\u010dkih gra\u0111ana i moglo bi da izazove vojni odgovor Donalda Trampa.\u00a0Izvor: Radio 021<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3168,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9,6],"tags":[],"class_list":["post-3256","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-industrija","category-ekonomija"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ekonomist.me\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3256","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ekonomist.me\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ekonomist.me\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomist.me\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomist.me\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3256"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/ekonomist.me\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3256\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3263,"href":"https:\/\/ekonomist.me\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3256\/revisions\/3263"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomist.me\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3168"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ekonomist.me\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3256"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomist.me\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3256"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ekonomist.me\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3256"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}