Sve krize Evropske unije u 2016. | Ekonomist

Sve krize Evropske unije u 2016.

Opširan pregled svih kriza koje su pogodile Evropsku uniju u ovoj godini Dojče vele (DW) počinje pitanjem “odakle uopšte početi nabrajanje” i u tekstu odgovara “vjerovatno od izbegličke ili, kako se češće kaže, migrantske krize, a tu su i Bregzit, finansijske muke, terorizam i odnosi sa Turskom”.

Njemački međunarodni radio ocjenjuje da je “mnogostruka kriza, tumače mnogi, dovela Evropsku uniju ove godine i do same egzistencijalne krize”.

“Stare izvjesnosti više ne važe. Bila je ovo odlična godina za kritičare EU, evroskeptike i otvorene protivnike projekta evropskog ujedinjenja”, navodi se u predstavljanju ovog pregleda.

Januar

Godina je počela kako se prethodna završila – u fokusu izbeglička kriza. Hiljade ljudi i dalje je dolazilo preko Balkana. Mađarska je podigla ogradu još prošle godine, a ove godine zatvaranjem granica prva reaguje Austrija. Domino-efekat se završava u Grčkoj gdje hiljade ljudi ostaju zarobljene. Hiljade se u međuvremenu nalaze i u Srbiji.

Evropska komisija obećava da će povesti borbu protiv izbjegavanja poreza od strane velikih kompanija. Afera poznata kao Luksliks ogoljeno pokazuje kako su države poput Luksemburga, Irske, Holandije i drugih potpuno legalno privlačile velike kompanije smiješnim poreskim stopama.

Pokreće se postupak protiv Poljske gde konzervativna vlada vezuje ruke Ustavnom sudu. Postupak još nije gotov. Zvanična Varšava se protivi „miješanju u unutrašnja pitanja”.

Februar

Posljednji pokušaj da se Velika Britanija zadrži u Uniji. Na posebnom samitu premijer Dejvid Kameron dobija određene ustupke, a svojim biračima se najviše hvali time što stranci u Britaniji ne bi imali pravo na socijalna davanja u prvom vrijeme po dolasku. Referendum je zakazan za jun.

Mart

Brisel i Ankara zaključuju dil prema kojem će Turska primiti nazad sve koji sa njene teritorije ilegalno dospiju na grčka ostrva. Plan daje rezultate. Danas dnevno preko Egejskog mora umjesto 1.740 ljudi u prosjeku stiže 89. Angela Merkel, poslije kritika kojima je bila izložena, postaje glavna promoterka ovakvog načina zaustavljanja izbjegličkog talasa. Ipak, na pokrajinskim izborima populistička Alternativa za Njemačku ostvaruje odlične rezultate.

Teroristički napadi u Briselu. Na aerodromu i jednoj stanici metroa islamisti ubijaju 32 osobe. Teroristi dolaze iz Belgije, Francuske i Sirije, neki od njih su stigli kao navodne izbjeglice preko Balkanske rute. EU reaguje pooštrenim kontrolama.
April

Holanđani na referendumu odbijaju da njihova vlada stavi potpis na Sporazum o asocijaciji sa Ukrajinom. To je nova pobjeda populista, koji su referendum pretvorili u glasanje o povjerenju vladi Marka Rutea i samoj Evropskoj uniji. Krajem godine se djelovi sporazuma ponovo pregovaraju i Rute planira da ga sada provuče samo kroz parlament.

Papa Franja posjećuje ostrvo Lezbos. Očajni uslovi u izbjegličkim kampovima, preduge procedure u Grčkoj, Turska rijetko prihvata došljake nazad… članice EU odbijaju da preuzmu određeni broj izbjeglica iz Italije i Grčke, kako je ranije dogovoreno. Krah solidarnosti u okviru EU.

Maj

Kandidat austrijske desnice Norbert Hofer tjesno gubi izbore od nezavisnog kandidata Aleksandera van der Belena. Prigovor desnice je, međutim, prihvaćen i izbori se ponavljaju. Na kraju ipak pobjeđuje Van der Belen, ali Slobodarska partija Austrije ostaje najjača pojedinačna stranka.

Uz mnogo debate ministri finansija EU odobravaju nove milijarde za pomoć Grčkoj. Vlada u Atini sporo i bezvoljno sprovodi dogovorene reforme. Do kraja godine će se, bez konačnog rješenja, raspravljati o eventualnom otpustu dugova Grčkoj. Ipak, tamošnja privreda polako raste.

Jun

„EU se nalazi u jadnom stanju. Izbore i referendume dobijaju centrifugalne, ekstremne snage. Ako dovedemo u pitanje srž evropskog projekta, onda se igramo budućnošću sljedeće generacije”, rekao je Martin Šulc, predsjednik Evropskog parlamenta. On će inače poslije 22 godine napustiti evropsku politiku i postati njemački šef diplomatije. Možda čak i socijaldemokratski kandidat za kancelara.

A onda je došao Bregzit. „Pobjeda normalnih, dostojanstvenih ljudi. To je pobjeda nad bankama koncernima i politikom”, radovao se Najdžel Faraž, šef britanskih independista. Nova premijerka Tereza Mej ne može se nadati „mekom Bregzitu” – ostalih 27 članica EU već je poručilo da ne dolazi u obzir da London napusti EU, ali da zadrži prednosti slobodnog tržišta. U maju sljedeće godine bi trebalo da bude zvanično podnijet zahtjev za istupanje iz Unije. Biće to prvi put da neka zemlja napusti EU.

Jul

NATO na samitu u Varšavi odlučuje da pošalje bataljone na istočne granice, odnosno u svoje članice koje se graniče sa Rusijom. Nema napretka u mirovnim pregovorima iz Minska. Evropske sankcije protiv Rusije se ponovo produžavaju. U Siriji dvije strane slijede različite ciljeve.

Jedan Tunišanin kamionom uleće u masu ljudi na promenadi u Nici 85 osoba smrtno strada u terorističkom napadu koji za sebe reklamira Islamska država.

Turski predsjednik Erdogan prebrodio je pokušaj puča. To je označilo početak talasa čistki političkih protivnika koji se optužuju za navodnu podršku teroristima. EU kritikuje otpuštanja, pritvaranje opozicionara, gašenje medija, ali ne čini ništa konkretno – na poslijetku, Erdogan im je potreban da zadrži izbjeglice. Turski predsjednik takođe prijeti da će ponovo pustiti izbjeglice u Evropu, ali za sada se drži dogovora.

Avgust

Zemljotres u središnjoj Italiji. Gradić Amatriče je zbrisan sa lica zemlje, 300 ljudi je pognulo. Težak udarac za ekonomski posrnulu Italiju. Premijer Renci obećava brzu pomoć, ali mu malo ko vjeruje. U obližnjoj Lakvili, koju je zemljotres pogodio 2009, mnogi i dalje žive u prinudnom smještaju.

Septembar

Članice EU bez Britanije u Bratislavi razgovaraju o tome kakvu poziciju treba zauzeti prema Bregzitu. Izbija žustra svađa o migracionoj politici i manjku solidarnosti. Kulminacija je zahtjev luksemburškog šefa diplomatije Žana Aselborna da se Mađarska izbaci iz EU. Svađa mnogo govori o stanju Unije. Osim rasprave o migrantima, sjever i jug se po običaju spore o budžetskoj politici.

Oktobar

Poslije raznih peripetija potpisan je sporazum o slobodnoj trgovini sa Kanadom (CETA). Sada je na državama članicama EU da ga ratifikuju. Širom Evrope jača otpor tom sporazumu, ali posebno sporazumu sa SAD (TTIP). Ni dolazeći predsjednik SAD Donald Tramp nije ljubitelj sporazuma koji liberalizuju trgovinu, ali i izlažu domaću privredu jakoj konkurenciji.

Očišćena je Džungla u Kaleu, kako se nazivao divlji izbeglički kamp nedaleko od tunela koji ispod Lamanša vodi na britansko ostrvo. Migranti su raspoređeni u azilantske centre širom Francuske. Ovo nije prvi put da se Džungla uklanja.

Novembar

Evropski parlament zbog povrede temeljnih vrjednosti EU traži da se zvanično zamrznu pristupni pregovori Turske koji, doduše, nisu ni mrdali posljednjih 11 godina. Ministri spoljnih poslova EU ne slijede preporuku parlamentaraca, ali najavljuju da neće biti otvarana nova poglavlja pregovora sa Ankarom. Zvaničnici u Beču jedini jasno kažu – Turske neće nikada biti članica EU. Sa druge strane, pristup treba da ostane otvoren zemljama Balkana.

Decembar

Šefovi država i vlada EU na samitu uspjevaju jedino da utvrde koliko su nemoćni u slučaju Sirije. Tempo diktiraju Rusija, Iran i Asadov režim. EU je nemoćna kada su u pitanju ratni zločini režima, ali i pobunjenika. Događaji u Alepu „slamaju srce”, rekla je njemačka kancelarka Angela Merkel.

Kao nova pobjeda protivnika EU označen je referendum u Italiji – dvije trećine građana bilo je protiv Rencijeve ideje da se zakonodavna procedura uprosti, parlament smanji, a donošenje zakona olakša. Renci odlazi, stvar preuzima isprva tehnička vlada koja se najpre bavi spašavanjem banaka.

Teroristički napad na božićnom vašaru u Berlinu košta života 12 ljudi. Napadač, jedan Tunišanin, ubijen je u obračunu sa policijom u Milanu. Populistička Alternativa za Nemačku dalje jača i, prema anketama, uživa podršku 15,5 odsto Njemaca.

Izvor: Pcnen

Redakcija
Redakcija
Redakcija Ekonomista donosi ekonomske i poslovne vijesti iz Crne Gore i svijeta, doprinosi promovisanju dobrih poslovnih praksi i razvijanju preduzetničke svijesti.

Komentariši

Top