"Rajski papiri": Skriveno bogatstvo svjetske, ali i domaće, elite | Ekonomist

“Rajski papiri”: Skriveno bogatstvo svjetske, ali i domaće, elite

Najveće svjetske kompanije, čelni ljudi država i druga velika imena globalne političke scene, ali i zabave i sporta, koji su svoj imetak sklonili u okviru tajnih “poreskih rajeva” biće otkrivena ove nedjelje u okviru ogromnog novog istraživačkog projekta koji će ispitati ofšor carstva Velike Britanije, javlja britanski Gardijan.

Podaci su se pojavili samo nedjelju dana nakon objave 13.4 miliona datoteka u okviru kojih su objelodanjena globalna okruženja gdje cvjeta zloupotreba poreza, kao i kompleksni, a naizgled površni načini da najimućnije kompanije mogu legalno da zaštite svoje bogatstvo.

Dokumenti su stigli od dva provajdera ofšor servisa i kompanija koja registruje 19 poreskih rajeva pala je pod perom njemačkog Zidojče Cajtunga, a sve je objavljeno zahvaljujući Internacionalnom konzorcijumu istraživačkog novinarstva sa partnerima u koje spadaju i britanski Gardijan, BBC i Njujork tajms.

U okviru projekta koji je nazvan “Rajski papiri”, između ostalog navedeno je:

  • Milioni funti od privatnog imanja kraljice Velike Britanije Elizabete II koji su uloženi u fond na Kajmanskim ostrvima, pa i dio sredstava koji je otišao trgovcu optuženom za eksploatisanje siromašnijih porodica i ranjivog naroda.
  • Obilna ofšor poslovanja članova Kabineta predsjednika SAD Donalda Trampa, kao i njegovih savjetnika i donatora, uključujući i velike isplate od firme čiji je suvlasnik zet Vladimira Putina koje su usmjerene grupaciji američkog sekretara za trgovinu Vilbura Rosa.
  • Kako su društvene mreže Tviter i Fejsbuk dobile stotine miliona dolara investicija koje mogu da se isprate do državnih finansijskih institucija Rusije.
  • Fond Kajmanskih ostrva koji izbjegava plaćanje poreza kojim upravlja glavni čovjek za finansije premijera Kanade Džastina Trudoa.
  • Ofšor fond vrijedan 450 miliona dolara za koji se prethodno nije znalo, a u kom je čuvano bogatstvo lorda Aškrofta.
  • Intenzivno izbjegavanje plaćanja poreza svjetskih kompanija među kojima su i Najk i Epl.
  • Kako su neka od najslavnijih svjetskih imena filma i televizijske industrije zaštitila svoje finansije kroz niz ofšor šema.
  • Milijarde povraćaja poreza Ostrva Men i Malte vlasnicima privatnih aviona i luksuznih jahti.
  • Tajna pozajmica i dogovor koji koristi Glenkor, multinacionalna kompanija sa sjedištem u Londonu, u pokušaju da osigura unosna prava za rudarstvo u Kongu.
  • Kompleksne ofšor mreže koje koriste dva ruska milijardera za kupovinu učešća u fudbalskim klubovima Arsenal i Everton.
Ostrvo Men

Objava ove istrage, u čijoj realizaciji je učestvovalo više od 380 novinara koji su godinu dana pregledali i slagali dokumentaciju u okviru koje neki od podataka datiraju i od prije 70 godina, događa se u periodu u kom vlada globalna finansijska nejednakost.

U međuvremenu, multinacionalne kompanije prebacuju rastući dio profita ofšor – samo u protekloj godini izračunato je da je prebačeno 600 milijardi dolara, a to će objelodaniti vodeći svjetski ekonomista Gabrijel Zukman ove nedjelje.

“Poreski rajevi su jedan od ključnih segmenata u rastu svjetske nejednakosti. Dok ona raste, ofšor izbjegavanje plaćanja poreza postaje elitni sport”, naveo je Zukman.

U centru podataka našao se Eplbaj, pravna firma sa brojnim kancelarijama u raznim državama – Bermudi, Kajmanska ostrva, Britanska Djevičanska ostrva, Ostrvo Men, Džerzi i Gernzi. Za razliku od Mosak Fonseke, diskreditovane firme u središtu prošlogodišnje istrage Panama papira, Eplbaj se ponosi time što je vodeći član “magičnog kruga” ofšor firmi najvišeg ranga. Ta kompanija djelovala je u osnivanju ofšora, omogućivši strukture koje su pomogle da se legalno smanje njihovi računi za porez.

I Ana Kolarević u “Papirima”

U pretrazi baza podataka Međunarodnog konzorcijuma istraživačkih novinara (ICIJ) u vezi sa aferom “Rajski papiri” prilikom pretrage pojama “Srbija” kao rezultat se dobijaju dva teksta – o Guzenbaueru i sestri Mila Đukanovića Ani Kolarević.

Rajski papiri o Đukanoviću i Kolarević

Kako se navodi na sajtu ICIJ Ana Kolarević, nekada Đukanović, sestra je Mila Đukanovića, koji je bio na vlasti od 1991. do 2016. godine, kao premijer ili predsjednik Crne Gore. Porodica se smatra jednim od najbogatijih u zemlji, podsjeća ICIJ.

Kolarević, inače pravnik, imala je više od 3,5 miliona dolara u akcijama i nekretninama 2009. godine, prema istrazi koje je u to vrijeme vodio Međunarodni konzorcijum istraživačkih novinara i Centar za istraživačko novinarstvo u Bosni i Hercegovini.

Kolarević je bila akcionar “Ranin doo”, firme registrovane na Malti 2012. godine, kada je njen brat Milo Đukanović ponovo izabran za premijera.

Prema izvještajima srpskih medija, “Ranin” posjeduje firmu “Serbijan nikl”, rudarsku kompaniju koja je 2012. godini planirala da uloži oko 1,4 milijarde dolara u istraživanje nikla.

Kolarević

Prema podacima iz registratora sa Malte iz 2012. i 2015. godine, više od 90 odsto poslovnih interesa “Ranin” bili su “izvan Malte”. U oktobru 2015. Kolarević je prodala pola akcija “Ranina” izvršnom direktoru “Serbijan nikla” Radomiru Vukčeviću, koji ju je zamijenio kao direktora kompanije.

Dokumenti pokazuju da su Kolarević i Vukčević takođe direktori “Ruukki International Ltd”, malteške ispostave jedne finske kompanije koja je specijalizovana za rudarstvo i obradu minerala. U oktobru 2017. kompanija je navedena kao zatvorena.

Na pitanja ICIJ-a Kolarevićeva je rekla da je kratko bila dio “Raninove” rukovodeće strukture nakon osnivanja i da kompanija i njene filijale nisu napravile profit, jer ne ispunjavaju uslove za početak svoje aktivnosti. Na pitanja o “Ruukki International” nije odgovorila, navodi se na sajtu ICIJ.

Srpski ministar najbogatiji političar

Dokumenta procurila iz dvije agencije za ofšor usluge sa Bermudskih ostrva i iz Singapura, pokazuju da poslovi i imovina srpskog ministra bez portfelja Nenada Popovića vrijede najmanje 75 miliona dolara, a da je njihova tržišna vrijednost veća od 100 miliona, što ga čini ubjedljivo najbogatijim političarem u zemlji, otkriva KRIK.

Dokumenta procurila iz pomenutih agencija za ofšor usluge, kao i iz 19 zvaničnih kompanijskih registara, otkrivaju poslovanje različitih domaćih biznismena.

Nakon što je 2012. godine postao potpredsjednik Narodne skupštine, Popović je došao na ideju da svoje bogatstvo reorganizuje kroz složenu mrežu ofšor kompanija koju bi kontrolisali trust iz Hong Konga i dvije firme sa Ostrva Men.

Popović (foto: Tanjug)

Advokatska kuća Eplbi koju je Popović želeo da angažuje, međutim, sprovela je istragu i otkrila različite kontroverze u vezi sa Popovićevim poslovima, posebno onim u Rusiji.

Ministar Nenad Popović saopštio je danas da nijedna njegova kompanija nije registrovana u „ofšor“ zonama, koje se pominju u istraživanju “Rajski papiri”.

“Sve moje kompanije registrovane su u Rusiji i Evropi. I što je najvažnije, sve moje kompanije deklarisao sam kao nosilac državne funkcije u Agenciji za borbu protiv korupcije Republike Srbije”, naveo je Popović u izjavi za javnost.


 

Izvor: Blic

Redakcija
Redakcija
Redakcija Ekonomista donosi ekonomske i poslovne vijesti iz Crne Gore i svijeta, doprinosi promovisanju dobrih poslovnih praksi i razvijanju preduzetničke svijesti.

Komentariši

Top