Populizam i društvene mreže: Žetva na Twitteru | Ekonomist

Populizam i društvene mreže: Žetva na Twitteru

Autor: The Economist

Prevod: A.N.R.

Hajnc-Kristijan Štrahe, vođa austrijske nacionalističke Slobodarske stranke, voli da repuje. Tokom prethodne decenije snimao je amaterske muzičke videe rep pjesama kakva je Österreich Zuerst (Austrija prvo), čiji stihovi su “Za sve one koji ne žele da se integrišu / imam odredište / vratite se kući, imamo dobar let” (ne zvuči bolje ni na njemačkom). Nijedan mainstream televizijski kanal ne bi prikazivao takve snimke, no kada ih g. Štrahe objavi na Facebooku, mediji izvještavaju o tome.

Evropski populisti su davno počeli da koriste društvene mreže. U Holandiji, Gert Vilders predvodi kada je riječ o upotrebi tweetova punih pretjerivanja kojim je u stanju da razbjesni protivnike i zagrije pratioce. (Za razliku od onih kod Donalda Trampa, oni su rijetki i proračunati, ne objavljeni u noćnim satima i impulsivni.) U Francuskoj Nacionalni front Marin Le Pen koristi hashtagove, memes i animirane videe na platformama društvenih mreža. U Njemačkoj su antimuslimanske demonstracije pokreta PEGIDA počele kreiranjem Facebook grupe. Krajnje desničarska Alternativa za Njemačku ima više “lajkova” na Facebooku od bilo koje druge njemačke političke partije – više nego duplo u odnosu na hrišćanske demokrate Angele Merkel, uprkos tome što ima upola manju podršku u anketama.

Italijansko lijevo krilo Pokreta pet zvijezda, koje predvodi Bepe Grilo, komičar, predstavlja političku stranku koja je u digitalnom svijetu više od svih u Evropi. Njen suosnivač Đanroberto Kasaleđo, IT stručnjak koji je preminuo prošle godine, vjerovao je da bi glasanje putem interneta moglo dovesti do uskrsnuća prave demokratije drevne Atine. Na blogu g. Grilla, jednom od najpopularnijih u Italiji, članovi debatuju, glasaju, pa čak i prave čistke među članstvom. Ovakva integracija političkih partija sa društvenim mrežama otišla je dalje od bilo čega što se ikad pokušalo u Americi.

No, u drugim oblicima Evropa je manje pogodna za internet populizam u odnosu na Ameriku. Entuzijazam za društvene mreže povezan je sa skepticizmom prema tradicionalnim medijima, ističe Kornelius Pušmen sa Instituta Aleksandar fon Humbolt, berlinske think-tank organizacije — a Amerikanci imaju mnogo i jednih i drugih. Tokom 2016. godine 16 odsto američkih internet korisnika pristupalo je Twitteru makar jednom mjesečno, prema podacima koje je objavio istraživački tim kojeg angažuje comScore. Te godine povjerenje Amerikanaca u medije opalo je 33 odsto, objavio je Reuters Institut, istraživački centar Oxford univerziteta. Za razliku od njih, Evropljani imaju više povjerenja u tradicionalne medije i manje su aktivni na društvenim mrežama. Oko 13 odsto internet korisnika u Holanđana uloguje se na Twitter jednom mjesečno, što čini tek šest odsto Italijana, pet odsto Francuza i četiri odsto Njemaca. Upotreba Facebooka je učestalija, no i dalje manja nego u Americi. Istovremeno, 54 odsto Holanđana i 52 odsto Njemaca vjeruju medijima, pokazala je Reutersova studija. Povjerenje Njemaca u javni radio i TV je iznad 70 odsto, navodi se u istraživanju koje je objavio WDR, javni emiter sa sjedištem u Kelnu. Svega osam odsto njih vjeruje onome što pročitaju na Facebooku i Twitteru.

U Italiji je povjerenje u medije opalo na 42 odsto, a u Francuskoj na 32 odsto. Ipak, Žulia Kaže, francuski ekspert za medije, ne smatra da je Francuska zahvaćena post-istinskim talasom. Publikacije kao što su Libération i Le Monde pokrenule su alatku za provjeru činjenica u borbi protiv rastućih strahova od “lažnih vijesti”.

Kome je potrebno prikupljanje?

Evropski zakoni o privatnosti mogli bi ograničiti neke tehnike društvenih mreža koje se koriste u Americi. Cambridge Analytica, kompanija koja je bila angažovana tokom Trampove kampanje, koristila je podatke o biračima prikupljene iz brojnih izvora u cilju privlačenja njegovih pristalica i obeshrabrivanja onih koje je imala Hilari Klinton. Glavni Trampov strateg Stiven Benon istakao je da je doprinos ove baze podataka u izbornoj pobjedi značajan. Drugi analitičari dovode u pitanje njegovu efikasnost. U svakom slučaju, evropskim zakonima se zabranjuje korišćenje podataka o tome koje je neki pojedinac rase, zdravstvenog stanja, religije ili političkih uvjerenja, bez njihovog pristanka, što ovakvo prikupljanje otežava.

Populisti su najangažovaniji kada mainstream mediji obraćaju pažnju na njih, kao što je slučaj sa Trampovim tweetovima, ističe Kas Mad, politolog na Univerzitetu u Džordžiji. Evropski mediji mogli bi biti nešto manje ranjivi po ovom pitanju. No, platforme društvenih mreža takođe nude prostor na kojem fanatici mogu međusobno pooštravati stavove, kazao je politolog Brendon Najan. One takođe omogućavaju kreiranje lažnih naloga sa kojih se pojačava podrška kandidatima. BuzzFeed, sajt sa vijestima, izvještavao je o chat konverzcijama u kojima su pristalice Le Pen pomagale pristalicama Trampa u Americi kako da objavljuju komentare na francuskim portalima. Korisnicima je savjetovano da otvore lažne naloge s atributima kloji pokazuju da nijesu stereotipi pristalica Nacionalnog fronta, već su gejevi, Jevreji ili “slatke djevojčice”. Na internetu niko ne može znati da ste Amerikanac.

Redakcija
Redakcija
Redakcija Ekonomista donosi ekonomske i poslovne vijesti iz Crne Gore i svijeta, doprinosi promovisanju dobrih poslovnih praksi i razvijanju preduzetničke svijesti.

Komentariši

Top