Kineski kredit poskupio za 57 miliona eura | Ekonomist

Kineski kredit poskupio za 57 miliona eura

Veliki pad eura u odnosu na američki dolar posljednjih mjeseci, mogao bi dodatno da utiče na crnogorsku ekonomiju i održivost državnih finansija i zbog toga što je Vlada u oktobru sa kineskom Eksim bankom potpisala ugovor o kreditu za autoput u dolarima.

Na dan potpisivanja ugovora o kreditu 30. oktobra prošle godine od  944 miliona dolara, jedan euro je vrijedio 1,27 dolara, a sada dolar i 18 centi. Tada je ukupno zajam vrijedio 743 miliona eura, a sada 800 miliona eura.

Ugovorom o izgradnji sa kineskim izvođačem predviđeno je da će 41 kilometar autoputa od Smokovca do Mateševa koštati 809 miliona eura i da će on biti plaćen iz kineskog kredita (najmanje 85 odsto) a ostali iznos direktno iz budžeta. U ugovoru o izgradnji je predviđeno da se ovaj iznos izvođaču plaća u eurima ili dolarima ali po kursu na dan potpisivanje ugovora. U ugovoru o kreditu plaćanja su svugdje navedena u dolarima uz kamatu od dva odsto, međutim ministar finansija Radoje Žugić je nedavno u parlamentu kazao da postoji mogućnost da se kineski kredit prebaci u eure. Kada se u komercijalnim bankarskim ugovorima mijenja valuta u kojoj je kredit odobren računa se kurs u trenutku promjene valute i određuje nova visina kamate, obično veća.

U ovom trenutku se to ne bi isplatilo jer bi kredit u eurima bio osam odsto veći, ali možda i bi ukoliko bi u budućnosti euro nastavio da pada u odnosu na dolar. Kineski izvođač je dijelimično zaštićen od valutne inflacije jer konačna cijena izgradnje može biti veća za 10 odsto u slučaju nepredviđenog rasta troškova. Euro je u martu vrijedio 1,39 dolara i od tada počinje njegov značajniji pad. Sada je dostigao najnižu vrijednost od 2006. godine.

Ekonomisti evropskih banaka očekuju da će euro nastaviti laganije da pada u odnosu na dolar i narednih godina.

Ekonomista Dojče banke Stefan Šnajder prije nekoliko dana je za “Dojče vele” izjavio da se sada događa ono što su mnogi analitičari nagoviještali čitavo vrijeme. On i mnoge njegove kolege misle da će dolar sve više jačati u godinama koje dolaze i da bi mogao nastupiti paritet jedan euro jedan dolar. U tom slučaju naš kredit za autoput bi u eurima vrijedio 27 odsto više.

Predsjednik Evropske centralne banke Mario Draghi kazao je da se neće boriti protiv slabljenja eura već će to i podsticati masovnijim otkupom državnih euro obveznica.

On je naveo da valutni kurs nije jedan od ciljeva politike ECB iako je važna za stabilnost cijena.

Ekonomisti i evropski privrednici smatraju da slabljene eura može biti podstrek za evropsku posrnulu industriju jer “jeftiniji” euro čini i evropske proizvode jeftinijim na svjetskom tržištu i može značiti veći izvoz i veću zaposlenost.

Ranije je pad eura u odnosu na dolar bio problematičan jer EU najznačajniji energent naftu nabavlja iz uvoza i plaća u dolarima. Sada je taj problem značajno ublažen jer su u posljenjih pola godine njena cijena više nego prepolovila, sa skoro 130 na 50 dolara za barel.

Analitičari očekuju da se cijene neće skoro vraćati na ovaj visok nivo iz više razloga. Najveće zemlje izvoznice nafte nisu se dogovorile o smanjenju proizvodnje kako bi zaustavile pad cijena, a najveći proizvođač Saudijska Arabija je kazala i da ne želi takav dogovor. Drugi razlog je taj što je u jednoj od najvećih zemalja potrošača nafte Sjedinjenim Američkim Državama uspješno zaživjela proizvodnja nafte iz uljnih škriljaka koja je u mnogim slučajevima jeftinija od klasične eksploatacije nafte.

Upravo je veliki pad cijena glavnog energenta bio dodatni razlog da uvjeri čelnike EU da slabljenje eura može biti podstrek razvoju izvoza i ekonomije.

 Kako će se plaćati radovi kineskom izvođaču

Crna Gora će finansirati izgradnju autoputa tako što će novac od kineskog kredita povlačiti u trenutku kada kineskom izvođaču treba da plati ratu. Prvu ratu (avans od 10 odsto – 80,9 miliona eura) treba platiti u roku od 21 dana od kada izvođač dostavi garanciju.

Iz Ministarstva sabraćaja još nije saopšteno da je izvođač dostavio garanciju. Drugu ratu u istom iznosu treba platiti do kraja marta, ako u tom roku bude predata garancija. Troškove provizije od 2,3 miliona dolara treba platiti u roku od 30 dana od stupanja na snagu ugovora odnosno do kraja januara. Preostali iznosi biće plaćani kada vrijednost izvedenih radova pređe 20 odsto procjenjene i uplaćene vrijednosti (161,8 miliona eura).

Te rate vrijediće onoliko koliko vrijede izvedeni radovi koje ovjeri državna komisija. Grejs period traje 72 mjeseca (šest godina) i u tom periodu plaćaju sa kamate na ukupan iznos kredita dva puta godišnje do 21. januara i do 21. jula. Glavnica se vraća u narednih 14 godina (85 odsto procjenjene vrijednosti radova) što bi prema kursu na dan potpisivanja u eurima iznosilo oko 50 miliona eura godišnje. Za sporove i vezi ugovora o izgradnji (kojim su definisana i plaćanja izvođaču) nadležna je arbitraža u Cirihu, a za moguće sporove u vezi vraćanja kredita arbitraža u Pekingu.

 

Izvor: Vijesti
Redakcija
Redakcija
Redakcija Ekonomista donosi ekonomske i poslovne vijesti iz Crne Gore i svijeta, doprinosi promovisanju dobrih poslovnih praksi i razvijanju preduzetničke svijesti.

Komentariši

Top