Izrael slavi 70 godina postojanja | Ekonomist

Izrael slavi 70 godina postojanja

Izraelci su juče proslavili 70. rođendan svoje zemlje. Proslava Dana nezavisnosti počela je nakon obilježavanja Dana sjećanja na poginule vojnike i žrtve terora. Sumornu atmosferu smijenila je radost i slavlje označeno paljenjem baklji na Brdu Hercl u Jerusalimu.

Premijer Izraela Benjamin Netanjahu je govoreći na ceremoniji pohvalio Izrael, označivši ga svetionikom.

– Sve druge nacije koje su se suočile s izgnanstvom su se raspale, ali samo je jevrejski narod odbio da nestane i da se integriše i nikada nije odustao od sna, povratka u Cionu –  rekao je Netanjahu.

Imajući u vidu da je Izrael mala zemlja okružena neprijateljima, nastala poslije Holokausta u Drugom svjetskom ratu u kome je ubijeno šest miliona Jevreja, a da je sada vojna sila sa stabilnom ekonomijom, čije je stanovništvo deset puta veće nego kada je nastala, ima razloga za slavlje i radost, navode izraelski komentatori.

Životni standard u toj zemlji može se mjeriti s onim u Zapadnoj Evropi iako Izrael nema prirodnih bogatstava. Tehnološka dostignuća, poljoprivreda, desalinizacija, Nobelove nagrade i ohrabrujući podaci o bruto nacionalnom proizvodu, 40.000 dolara po glavi stanovnika, što je u rangu Italije i Južne Koreje, izuzetni talenti, start-ap kompanije, prevailaze veličinu Izraela.

Međutim, to je zemlja koja nije okončala decenijski sukob s Palestincima i koja je suočena s vjerskim, etničkim i ekonomskim podjelama. Izrael još traži priznanje u regionu koji se nije pomirio sa postojanjem jevrejske države. Uz to se brine da bi mogao izbiti sukob s najvećim neprijateljem, Iranom, čije su snage prisutne u susjednoj Siriji.

Za zemlju od gotovo devet miliona stanovnika Izrael je zaista doživio iznenađujući uspjeh. AP navodi da je devet građana Izraela dobilo Nobelove nagrade, da se jevrejska država svrstala u malu grupu zemalja koje su lansirale satelit, da je čak i među malim brojem zemalja koje imaju nuklearno oružje, mada to njeni lideri ne priznaju. Ima uz to jednu od najjačih vazduhoplovnih sila u svijetu.

Uprkos decenijama razvoja, Izrael još uvijek radi na nacionalnom identititetu. Progon Jevreja u Evropi koji je kulminirao Holokaustom naveo je evropske Jevreje da se nasele u Svetu zemlju. Nakon osnivanja Izraela 1948. godine prodružili su im se migranti iz Maroka, Jemena, Iraka i Irana koji su imali malo zajedničkog s onima iz Evrope. Dolaskom Jevreja iz bivšeg Sovjetskog Saveza i Etiopije, Izrael je postao još raznolikiji. Od osnivanja je primio 3,2 miliona imigranata, objavio je Biro za statistiku povodom jubileja.

U Izraelu danas od 8.842.000 stanovnika, 74,5 procenta čine Jevreji, a 20,9 odsto Arapi, dok je drugih manjina 4,6 odsto. Većina Jevreja je ili sekularna ili umjereno religiozna, ali ultraortodoksni Jevreji čine deset odsto populacije i imaju nesrazmjerno veliki uticaj jer desničarske koalicije bez njih ne bi imale većinu.

Nakon stvaranja Izraela, arapski susjedi su ga napali. U ratu 1967. Izrael je osvojio djelove Sirije, Jordana i Egipta. Godine 1979. sklopljen je mirovni sporazum s Egiptom.  Jordan je bio druga arapska zemlja s kojom je Izrael sklopio mir 1994, godinu dana nakon potpisivanja privremenog mirovnog sporazuma s Palestinskom oslobodilačkom organizacijom.

Sadašnji premijer Izraela Benjamin Netanjahu je u međuvremenu ojačao veze s Indijom, Kinom i Rusijom. On takođe ističe tajne veze s umjerenim arapskim državama, Saudijskom Arabijom i zemljama Zaliva koje dijele zabrinutost zbog jačanja uticaja Irana u regionu. Međutim, bez okončanja sukoba sa Palestincima, nema zvaničnih odnosa.

 

Komentariši

Top